Een deur in staallook is inmiddels een vertrouwd beeld in Nederlandse huizen: smalle zwarte profielen, veel glas, een strakke verdeling. Wat minder mensen zich vooraf afvragen, is hoe die deur eigenlijk moet bewegen. Draaien op scharnieren, om een as in het midden of aan de zijkant, of schuiven langs de muur. Die keuze bepaalt hoeveel ruimte de deur nodig heeft, hoe hij aanvoelt in gebruik en of hij past in het huis dat je al hebt. Het loont om daar eerst over na te denken, en pas daarna over de glasverdeling.

Wat een taatsdeur anders maakt

Een taatsdeur hangt niet aan scharnieren in een kozijn, maar draait om een verticale as die iets uit de zijkant van de deur ligt. Boven en onder zit een pen, de zogeheten taats, in het plafond of de bovendorpel en in de vloer. Daardoor kan de deur naar twee kanten open en oogt hij, dicht of open, als een vrijstaand paneel zonder zichtbaar kozijn. Dat geeft het strakke, bijna zwevende beeld waar veel mensen dit type deur voor kiezen.

De keerzijde is ruimte. Omdat de deur om een as draait, zwaait een deel naar de ene kant en een deel naar de andere. Aan beide zijden moet dus vrije ruimte zijn, en een kast of een bank direct naast de opening is geen goed idee. Een taatsdeur past daarom vooral in een ruime doorgang tussen twee kamers, bijvoorbeeld tussen hal en woonkamer, waar de deur meestal openstaat en vooral een architectonisch element is.

De scharnierdeur: vertrouwd en voorspelbaar

Een scharnierdeur werkt zoals de meeste binnendeuren in een huis: hij hangt in een kozijn en draait één kant op. Dat maakt hem geschikt voor smallere doorgangen en voor plekken waar aan één zijde wel ruimte is en aan de andere niet. Met een kozijn rondom is hij ook beter af te dichten, wat uitmaakt voor geluid en tocht tussen bijvoorbeeld een werkkamer en de woonkamer. Wie een bestaande houten deur wil vervangen door een variant in staallook, komt meestal bij dit type uit, omdat de bestaande opening zich er goed voor leent.

Een variant is de opdekdeur, die deels over het kozijn heen valt en zo de kier tussen deur en kozijn afdekt. Dat is een detail, maar het bepaalt wel hoe de deur er dicht uitziet en hoe goed hij sluit.

De schuifdeur wint waar ruimte krap is

Waar een draaiende deur ruimte opeist, doet een schuifdeur dat niet. Hij loopt op een rail langs het plafond of de muur en schuift voor de wand in plaats van de kamer in. Dat maakt hem de logische keuze voor kleinere ruimtes, voor een doorgang naar een keuken waar tafel en stoelen dicht bij de opening staan, of voor een kast of bijkeuken die je met een glazen paneel wilt afsluiten zonder dat er een deur in de weg hangt. Wat je wel nodig hebt, is een vrij stuk wand naast de opening, minstens zo breed als de deur zelf, want daar schuift hij overheen.

Bij de keuze tussen stalen deuren van verschillende types loont het om met een meetlint door het huis te lopen en per opening te bedenken waar de deur heen kan als hij openstaat. Vaak wijst dat vanzelf één type aan.

Staallook in aluminium

Een kanttekening bij het begrip staallook: veel van deze deuren zijn tegenwoordig niet van staal, maar van aluminium profielen die dezelfde smalle, zwarte uitstraling hebben. Aluwdoors bijvoorbeeld produceert zijn deuren in een eigen fabriek in Nunspeet, met zelf ontwikkelde profielen die CNC-gefreesd worden. Aluminium is lichter dan staal, wat bij een grote taatsdeur of een brede schuifdeur uitmaakt voor het gemak waarmee hij beweegt en voor de belasting op plafond en vloer. Het roest niet, heeft nauwelijks onderhoud nodig en kent geen zichtbare lasnaden zoals bij gelast staal. Voor het oog is het verschil met echt staal klein; voor de montage en de jaren daarna is het merkbaar.

Aluwdoors maakt taatsdeuren, scharnierdeuren, schuifdeuren en opdekdeuren, ook als dubbele deuren en in combinatie met zijpanelen, bovenlichten of vaste wanden, alles op maat. Wie de types naast elkaar wil zien en wil voelen hoe ze bewegen, kan terecht in een van de showrooms in Barendrecht, Mijdrecht, Nunspeet en Veghel. Dat is ook de plek waar de meetlintvraag zijn antwoord krijgt: welke deur past hier, en welke kant moet hij op.